Niejednokrotnie możemy usłyszeć termin Katolicka Nauka Społeczna, ale czy aby na pewno wiemy co się za nim kryje? Czy wiemy, co oznacza? I kiedy tak naprawdę termin ten zaistniał w przestrzeni publicznej, religijnej, społecznej? Temat bardzo ciekawy i potrzebny – dlatego postaram się pokrótce zająć tym zagadnieniem uzupełniając również swoją wiedzę w tym zakresie. Zapraszam.
Prekursorem Katolickiej Nauki Społecznej był w XIX wieku niemiecki biskup Moguncji Wilhelm Emmanuel von Ketteler. Papież Leon XIII nazwał go swoim wielkim poprzednikiem i pisząc w 1891 roku zasadniczą część swojej kluczowej encykliki Rerum Novarum wzorował się na jego naukach i poglądach.
Nie trzeba nikogo przekonywać jak wielkie znaczenie dla świata współczesnego, dla świata pracy, dla ludzi pracy miała encyklika o kwestii robotniczej – encyklika o rzeczach nowych. Środowisko robotnicze bardzo uciskane i wykorzystywane przez niesprawiedliwy system pracy – niemalże niewolniczej, odnalazło w osobie Leona XIII potężnego orędownika sprawiedliwego systemu społecznego.
Papież wiedział, że trzeba wesprzeć środowisko robotnicze i pokazać drogę odmienną od walki klas lansowaną przez rosnący w siłę czerwony bolszewicki system komunistyczny. Okazało się że własność prywatna wcale nie musi stać w sprzeczności z duchem Ewangelii, że robotnicy zrzeszając się w związkach zawodowych wcale nie muszą wypierać się Chrystusa i wiary w niego i w Kościół. Papież dobrze wiedział, że kapitał nie może istnieć bez pracy, a praca bez kapitału, a udział we własności prywatnej jest gwarancją zachowania równowagi społecznej. Tak, encyklika Rerum Novarum Leona XIII pokazała właściwy kierunek ewolucji myśli społecznej Kościoła. Był to fundamentalny dokument dla Katolickiej Nauki Społecznej, bez którego nie można byłoby mówić o jej ciągłym rozwoju w łonie Kościoła.
Pierwszy raz pojęcie Katolickiej Nauki Społecznej zostało użyte w encyklice Quadragessimo Anno Piusa XI w 1931 roku w 40 rocznicę ogłoszenia encykliki Rerum Novarum. Kolejni Papieże również rozwijali zagadnienia nauki społecznej Kościoła. Zarówno Jan XXIII, jak i Paweł VI (między innymi w czasie Soboru Watykańskiego II) odnosili się pozytywnie i rozwijali dziedzictwo myśli Leona XIII.
Oczywiście kluczową rolę w rozwoju Katolickiej Nauki Społecznej odegrał także Jan Paweł II. Rozwinął on i pogłębił – szczególnie w swoich dwóch encyklikach w sposób jasny katolickie spojrzenie na pracę i zagadnienia z nią związane. Encykliki Laborem Exercens oraz Centessimus Annus wydane odpowiednio w 90 rocznicę oraz w stulecie encykliki Leona XIII znacząco posunęły do przodu zagadnienia godności człowieka pracy i jego podmiotowości w całym systemie światowej ekonomii.
Oczywiście kolejni Papieże w tym Benedykt XVI (encyklika Caritas in Veritate) oraz Franciszek również prowadzili nauczanie na tematy społeczne – może w trochę innym kontekście, ale również z głęboką troską o ludzi pracy i otaczające ich środowisko.
Warto więc sięgnąć do źródeł również w obecnych czasach gdy świat zaczyna gubić się w wyborze kierunku swojego społecznego rozwoju.
Może właśnie dlatego Bóg wskazał kolejnego Papieża – Leona XIV – który wybierając swoje imię jasno wskazał na priorytety swojego pontyfikatu. Wspierajmy go więc i módlmy się za niego. Wiele jest przed nim i przed nami do zrobienia. Razem możemy wiele zdziałać. Niech Bóg prowadzi.
Dodaj komentarz